نگاهی به فیلم «یونابامبر» با بازی راسل کرو و جیکوب ترمبلی
درامهای جنایی همواره سهم مهمی از بازار فیلمهای هالیوودی داشتهاند؛ آثاری که به دلیل ترکیب معما، تعلیق، جنایت و شخصیتهای پیچیده میتوانند مخاطب را از ابتدا تا پایان با خود همراه کنند. در این فیلمها، تماشاگر معمولاً همزمان با شخصیتهای اصلی به دنبال سرنخ میگردد و تلاش میکند پیش از پایان داستان حقیقت را کشف کند. از سوی دیگر، پروندههای جنایی امکان پرداختن به موضوعاتی مانند ترس، عدالت، وسواس و تأثیر جرم بر زندگی قربانیان و خانوادهها را نیز فراهم میکنند. همین ترکیب سرگرمی و جنبههای عاطفی ماجرا باعث شده درام جنایی یکی از ژانرهای پرمخاطب سینمای آمریکا باقی بماند. در این میان، فیلمهایی با محوریت قتلها و اقدامات یک قاتل سریالی یا مجرم زنجیرهای، به ویژه زمانی که بر اساس پروندهای واقعی ساخته شوند، جذابیت بیشتری پیدا میکنند. اطلاع تماشاگر از واقعی بودن ماجرا باعث میشود اتفاقات فیلم بیش از یک داستان خیالی به نظر برسند و هر سرنخ اهمیت بیشتری پیدا کند. چنین پروندههایی معمولاً جزئیاتی عجیب و غیرمنتظره دارند، مثل مجرمی که سالها شناسایی نمیشود، پلیسی که با یک سرنخ کوچک مسیر تحقیقات را تغییر میدهد یا پروندهای که آثارش مدتها در جامعه باقی میماند. زودیاک، قاتل بوستون و خاطرات قتل از جمله آثاری هستند که با تکیه بر همین ویژگیها توانستهاند توجه گسترده مخاطبان را به خود جلب کنند و در تاریخ سینمای جنایی معاصر جهان ماندگار شوند. فضاسازی دقیق، شخصیتپردازی، جزئیات واقعی و تمرکز بر روند تحقیقات از مهمترین ویژگیهای مشترک این فیلمهاست که از آنها آثاری ماندگار ساخته است. حالا در سال ۲۰۲۶، نتفلیکس بر اساس داستان زندگی یکی از مشهور و متفاوتترین مجرمان تاریخ معاصر آمریکا، فیلم یونابامبر را ساخته و منتشر کرده است. این اثر به کارگردانی یانوش متز و با بازی جیکوب ترمبلی، راسل کرو، شیلین وودلی، آنابل والیس و الکساندر لودویگ ساخته شده و داستان زندگی تئودور کازینسکی، معروف به یونابامبر، را روایت میکند.
داستان یونابامبر میان دو دوره زمانی حرکت میکند. فیلم از زندگی کازینسکی در سال ۱۹۵۸ آغاز میشود؛ زمانی که او در ۱۶سالگی به عنوان نابغه ریاضی وارد دانشگاه هاروارد شده و در آزمایشهای روانشناختی بحثبرانگیزی زیر نظر پروفسور هنری موری قرار میگیرد. روایت سپس به سالهای فعالیت مجرمانه یونابامبر میرود؛ زمانی که افبیآی در جستوجوی فردی است که با ارسال بمبهای دستساز، افراد مختلفی را هدف قرار داده است. مأمور جوانی به نام جوآن میلر نیز تلاش میکند با تحلیل زبانی نوشتههای یونابامبر در شناسایی او نقش داشته باشد. فیلم از طریق این دو خط زمانی، هم مسیر زندگی کازینسکی و هم تلاش نیروهای امنیتی برای یافتن او را دنبال میکند. یکی از مهمترین ویژگیهای یونابامبر همین ساختار روایی دو زمانی است؛ فیلم به جای آنکه فقط یک تعقیب و گریز پلیسی را روایت کند، همزمان به سالهای جوانی کازینسکی و مسیر تبدیل شدن او به یونابامبر میپردازد. ارتباط او با آزمایشهای روانشناختی هاروارد و رابطهاش با هنری موری، بخش مهمی از وجه دراماتیک داستان را شکل میدهد و در کنار آن، تحقیقات افبیآی به فیلم ساختاری معمایی و پرتعلیق میبخشد. این ترکیب باعث شده یونابامبر بیش از یک بازسازی ساده از یک پرونده جنایی باشد و تلاش کند مراحل شکلگیری شخصیت اصلی مجرم را نیز بررسی کند. حضور گروه بازیگران فیلم نیز از عوامل مهم کنجکاوی درباره آن بوده است. جیکوب ترمبلی در نقش کازینسکی جوان ظاهر شده و راسل کرو نقش هنری موری را بازی میکند؛ در کنار آنها شیلین وودلی، آنابل والیس، الکساندر لودویگ نیز در فیلم حضور دارند.
نقدهای مثبت فیلم بیش از همه از اجرای ترمبلی و کرو، فضای دلهرهآور داستان و پرداختن به رابطه پیچیده کازینسکی و موری تمجید کردهاند. اهمیت پرونده واقعی یونابامبر نیز یکی از مهمترین دلایل توجه به فیلم است. تئودور کازینسکی از سال ۱۹۷۸ تا ۱۹۹۵ با بمبگذاریهای متعدد آمریکا را درگیر یکی از طولانیترین عملیاتهای تعقیب یک مجرم ناشناس کرد. او در نهایت پس از انتشار مانیفست خود شناسایی شد؛ زمانی که برادرش شباهت میان نوشتههای او و این متن را تشخیص داد و اطلاعات لازم را در اختیار افبیآی قرار داد. استفاده از تحلیل زبانی نوشتهها نیز نقش مهمی در شناسایی او داشت و کازینسکی سرانجام در سال ۱۹۹۶ دستگیر شد. همین ترکیب نبوغ ریاضی، انزوا، بمبگذاری، ایدئولوژی افراطی و تعقیب طولانیمدت باعث شده پرونده او تا امروز یکی از مشهورترین پروندههای جنایی آمریکا باقی بماند. یونابامبر در روزهای نخست انتشار توانست خیلی سریع توجه کاربران نتفلیکس را به خود جلب کند و در جدول روزانه فیلمهای این پلتفرم در آمریکا و چندین بازار مهم جهانی به رتبه نخست برسد. همین استقبال اولیه نشان میدهد که داستان واقعی کازینسکی، با وجود گذشت چند دهه از پایان پرونده، همچنان برای مخاطبان جذابیت زیادی دارد. در نهایت، جذابیت یونابامبر از کنار هم قرار گرفتن چند عنصر شکل گرفته است: تمرکز بر یک پرونده واقعی و استثنایی، داستان زندگی فردی که از نابغه ریاضی به یکی از تحت تعقیبترین مجرمان آمریکا تبدیل شد، نمایش جزئیات تحقیقات افبیآی، استفاده از ساختار روایی دو زمانی و حضور بازیگرانی چون جیکوب ترمبلی و راسل کرو و… یونابامبر با پیوند دادن گذشته کازینسکی به سالهای تعقیب او، تلاش میکند داستانی را روایت کند که بخش مهمی از جذابیتش از واقعی بودن آن سرچشمه میگیرد؛ پروندهای که سالها در مرکز توجه افکار عمومی آمریکا بود و حالا بار دیگر در قالب یک فیلم سینمایی به جهان ذهنی مخاطبان بازگشته است.
شما هماکنون میتوانید فیلم بیوگرافی و جنایی یونابامبر را با زیرنویس اختصاصی در نماوا تماشا کنید.
