یک مامور اف‌بی‌آی و یک آدمکش مافیایی چه نقطه مشترکی می‌توانند داشته باشند؟ فیلم «به هر قیمتی» By Any Means با بازی مارک والبرگ و یحیی عبدالمتین دوم، داستان همکاری غیرمنتظره این دو مرد را در یکی از تاریک‌ترین دوره‌های تاریخ آمریکا روایت می‌کند؛ زمانی که خشونت نژادی و نفوذ گروه‌های افراطی، اجرای عدالت را به مأموریتی دشوار تبدیل کرده بودند.

آمریکا، سال ۱۹۶۶. با وجود تصویب قوانین مهم حقوق مدنی، تبعیض نژادی همچنان در بسیاری از ایالت‌های جنوبی جریان دارد. گروه‌های افراطی با تهدید و خشونت تلاش می‌کنند مانع فعالیت مدافعان حقوق سیاه‌پوستان شوند و در بسیاری از موارد، نهادهای محلی نیز تمایلی به برخورد جدی با عاملان جنایت‌ها ندارند.

در چنین شرایطی، یک مامور سیاه‌پوست اف‌بی‌آی برای تحقیق درباره مجموعه‌ای از قتل‌ها به می‌سی‌سی‌پی فرستاده می‌شود. اما برای رسیدن به حقیقت، ناچار است با مردی همکاری کند که خودش سال‌ها در دنیای جنایت فعالیت کرده است.

«به هر قیمتی»، محصول سال ۲۰۲۶، تریلری جنایی و تاریخی به کارگردانی الگنس براتون است که از اتفاقاتی واقعی الهام گرفته و با استفاده از الگوی آشنای همکاری دو شخصیت ناسازگار، داستانی درباره نژادپرستی، قدرت و مرز میان عدالت و انتقام روایت می‌کند.

یک مامور قانون و یک آدمکش؛ اتحادی غیرمنتظره

داستان فیلم پس از قتل چند فعال حقوق مدنی آغاز می‌شود. اف‌بی‌آی ماموری به نام وین استرایدر، با بازی یحیی عبدالمتین دوم، را مسئول رسیدگی به پرونده می‌کند. استرایدر مردی منضبط و پایبند به قانون است، اما خیلی زود متوجه می‌شود که نفوذ گروه‌های نژادپرست و همکاری برخی مأموران محلی با آن‌ها، تحقیقات را به بن‌بست کشانده است.

در این وضعیت، پای گرگوری اسکارپا، با بازی مارک والبرگ، به ماجرا باز می‌شود؛ آدمکشی وابسته به مافیای نیویورک که سابقه همکاری اطلاعاتی با اف‌بی‌آی را دارد. اسکارپا برخلاف استرایدر، اعتقادی به رعایت تمام قواعد ندارد و برای رسیدن به نتیجه از تهدید و خشونت استفاده می‌کند.

همکاری این دو مرد، موتور اصلی داستان را شکل می‌دهد. استرایدر تلاش می‌کند تحقیقات را در چارچوب قانون پیش ببرد، درحالی‌که اسکارپا به دنبال سریع‌ترین راه رسیدن به نتیجه است. اختلاف روش‌ها و جهان‌بینی آن‌ها، موقعیت‌هایی پرتنش و گاهی همراه با طنز تلخ ایجاد می‌کند.

این تقابل، فیلم را به سنت آثار پلیسی دونفره نزدیک می‌کند؛ داستان‌هایی که در آن دو شخصیت ناسازگار ناچار می‌شوند برای رسیدن به هدفی مشترک کنار یکدیگر قرار بگیرند. بااین‌حال، قرار گرفتن این الگوی آشنا در بستر مبارزات حقوق مدنی آمریکا، به داستان ابعاد تاریخی و اجتماعی می‌دهد.

داستان واقعی پشت فیلم «به هر قیمتی»

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فیلم، ارتباط آن با بخشی کمتر شناخته‌شده از تاریخ جنبش حقوق مدنی آمریکاست.

در ژانویه ۱۹۶۶، ورنون دهمر، فعال حقوق مدنی و از چهره‌های موثر جامعه سیاه‌پوستان می‌سی‌سی‌پی، در حمله اعضای گروه نژادپرست کوکلاکس‌کلان به خانه‌اش به‌شدت مجروح شد و جان باخت. دهمر برای کمک به ثبت‌نام رأی‌دهندگان سیاه‌پوست فعالیت می‌کرد؛ اقدامی که در آن دوران با مخالفت و خشونت گروه‌های افراطی روبه‌رو بود.

قتل او به یکی از پرونده‌های مهم آن سال‌ها تبدیل شد. در شرایطی که نفوذ گروه‌های نژادپرست، تحقیقات رسمی را با دشواری مواجه کرده بود، اف‌بی‌آی برای جمع‌آوری اطلاعات به روش‌های غیرمعمولی متوسل شد.

گرگوری اسکارپا، شخصیت واقعی‌ای که مارک والبرگ نقش او را بازی می‌کند، یکی از چهره‌های بدنام مافیای نیویورک بود که با اف‌بی‌آی نیز همکاری اطلاعاتی داشت. گزارش‌هایی درباره استفاده از او در تحقیقات مربوط به جنایت‌های نژادپرستانه در می‌سی‌سی‌پی وجود دارد و همین بخش از زندگی اسکارپا، الهام‌بخش داستان فیلم شده است.

البته «به هر قیمتی» بازسازی مستند این اتفاقات نیست. وین استرایدر شخصیتی داستانی است که با الهام از ماموران سیاه‌پوست اف‌بی‌آی در آن دوران خلق شده و بخشی از روابط و اتفاقات فیلم نیز برای شکل دادن به روایتی سینمایی تغییر کرده‌اند.

مارک والبرگ و یحیی عبدالمتین دوم؛ دو بازیگر در دو سوی قانون

بخش مهمی از جذابیت «به هر قیمتی» به رابطه میان دو شخصیت اصلی و تفاوت بازی بازیگران آن‌ها برمی‌گردد.

یحیی عبدالمتین دوم که پیش‌تر با آثاری مانند «نگهبانان» Watchmen و «کندی‌من» Candyman شناخته شده، در نقش وین استرایدر شخصیتی را بازی می‌کند که میان باورهای حرفه‌ای و واقعیت خشونت‌آمیز جامعه گرفتار شده است. او می‌خواهد به قانون وفادار بماند، اما پیشرفت تحقیقات مدام این باور را به چالش می‌کشد.

در مقابل، مارک والبرگ در نقش گرگوری اسکارپا، شخصیتی خشن، بی‌پروا و پیش‌بینی‌ناپذیر را به تصویر می‌کشد. اسکارپا نه قهرمانی اخلاق‌مدار است و نه مأموری که دغدغه اجرای عدالت داشته باشد. او مردی متعلق به دنیای جنایت است که این بار توانایی‌هایش در خدمت هدفی متفاوت قرار گرفته‌اند.

عدالت یا انتقام؛ پرسش اصلی فیلم

«به هر قیمتی» از همان عنوانش به یکی از مهم‌ترین تضادهای داستان اشاره می‌کند: آیا رسیدن به هدفی درست، استفاده از هر وسیله‌ای را توجیه می‌کند؟

الگنس براتون از این پرسش برای ساختن فیلمی استفاده می‌کند که در مرز میان درام تاریخی و تریلر جنایی حرکت می‌کند. از یک‌سو، داستان به خشونت نژادی و تبعیض ساختاری در آمریکای دهه ۱۹۶۰ می‌پردازد و از سوی دیگر، با تعقیب‌وگریز، درگیری‌های خشونت‌آمیز و تقابل شخصیت‌ها، قواعد سینمای سرگرم‌کننده را دنبال می‌کند.

همین ترکیب، یکی از بحث‌برانگیزترین ویژگی‌های فیلم است. آیا می‌توان یکی از تلخ‌ترین فصل‌های تاریخ آمریکا را در قالب داستانی پرتحرک و گاهی همراه با طنز روایت کرد، بی‌آنکه از اهمیت موضوع کاسته شود؟

این پرسش در واکنش منتقدان نیز دیده می‌شود. برخی، از جمله منتقد آسوشیتدپرس، بر جذابیت رابطه دو شخصیت اصلی، بازی یحیی عبدالمتین دوم و بازسازی فضای دهه ۱۹۶۰ تأکید کرده‌اند. در مقابل، منتقد وب‌سایت راجر ایبرت معتقد است فیلم در ایجاد تعادل میان جدیت موضوع تاریخی و خشونت اغراق‌آمیز شخصیت اسکارپا چندان موفق عمل نمی‌کند.

این اختلاف‌نظرها نشان می‌دهد که نقطه قوت و ضعف احتمالی «به هر قیمتی» از یک ویژگی مشترک سرچشمه می‌گیرد: تلاش برای تبدیل داستانی تاریخی و تلخ به یک تریلر جنایی پرهیجان.

«به هر قیمتی»؛ آیا هدف وسیله را توجیه می‌کند؟

«به هر قیمتی» با استفاده از یک داستان واقعی، دو شخصیت متفاوت را در برابر مسئله‌ای مشترک قرار می‌دهد. یکی به ساختار قانون باور دارد و دیگری سال‌ها خارج از آن زندگی کرده است. اما شرایطی که با آن روبه‌رو می‌شوند، هر دو را ناچار به بازنگری در روش‌هایشان می‌کند.

فیلم الگنس براتون در کنار روایت بخشی از تاریخ مبارزات حقوق مدنی آمریکا، به یکی از پرسش‌های قدیمی داستان‌های جنایی بازمی‌گردد: آیا برای مقابله با خشونت می‌توان به خشونت متوسل شد؟

شاید مهم‌ترین تناقض داستان همین باشد؛ برای مقابله با کسانی که قانون را زیر پا گذاشته‌اند، مأمور قانون ناچار می‌شود از مردی کمک بگیرد که خودش تمام عمر قانون‌شکنی کرده است.

 «به هر قیمتی» را هم‌اکنون می‌توانید با زیرنویس فارسی در نماوا تماشا کنید.