نگاهی به فیلم «مرد نجواگر» با بازی رابرت دنیرو و آدام اسکات
در طول تاریخ، همواره یکی از محبوبترین ژانرهای سینمایی نزد مخاطبان و حتی منتقدان، درامهای جنایی بودهاند؛ به خصوص فیلمهایی که با محوریت تعقیب یک قاتل سریالی توسط ماموران قانون ساخته میشوند. این آثار ترکیبی از معما، ترس و تعلیق را در اختیار تماشاگر قرار میدهند و همین مسئله باعث میشود مخاطب نه تنها شاهد یک داستان جنایی باشد، بلکه خود نیز در روند کشف حقیقت مشارکت کند. در چنین فیلمهایی، قاتل معمولاً شخصیتی ناشناخته و غیر قابل پیشبینی است و همین ناشناختگی باعث میشود هر سر نخ، مظنون و حتی گفتوگوی ساده، معنایی تازه پیدا کند. از سوی دیگر، بازخوانی پرونده قاتلان سریالی به فیلمساز اجازه میدهد در کنار جستوجوی مجرم، سراغ موضوعاتی مانند ترس، وسواس، فقدان، آسیبهای روانی، رابطه قربانی و مجرم و تأثیر جنایت بر خانوادهها برود. جذابیت دیگر این آثار نیز در بازی دائمی میان دانستن و ندانستن نهفته است؛ تماشاگر میداند قاتلی در سایه حضور دارد، اما نمیداند چه کسی است، چرا دست به قتل میزند و قربانی بعدی چه کسی خواهد بود. همین ویژگی باعث شده فیلمهای جنایی با محوریت قاتلین سریالی از معدود آثار ژانری باشند که میتوانند همزمان ذهن مخاطب را درگیر یک معما کنند و احساسات او را نیز تحت تأثیر قرار دهند. محبوبیت این فیلمها به حدی است که برخی از مشهورترین نمونههای آن در تاریخ سینما که از قضا توسط فیلمسازان بنام تاریخ سینمای جهان نیز ساخته شدهاند، در جشنوارهها و فصل جوایز نیز مورد توجه گسترده قرار گرفتهاند. روانی ساخته ماندگار آلفرد هیچکاک، هفت و زودیاک ساخته دیوید فینچر، سکوت بره ها و خاطرات قتل ساخته بونگ جونهو از شناختهشدهترین آثار جنایی با محوریت قاتلان سریالی هستند؛ فیلمهایی که هر یک با رویکردی متفاوت، داستان تعقیب قاتلی سریالی، ایجاد تعلیق و القای ترس را به تصویر کشیدهاند و در تاریخ سینما ماندگار شدهاند. وجه مشترک بهترین فیلمهای جنایی تاریخ سینما، فراتر از حضور یک قاتل در مرکزیت داستان، فضاسازی دقیق، ساختن تعلیق تدریجی، شخصیتپردازی قوی و تبدیل پرونده جنایی به مسئلهای انسانی و شخصیتر برای ماموران قانون است. در بسیاری از این فیلمها، هدف فقط پیدا کردن قاتل نیست، بلکه مسیر تحقیق و تأثیری که این پرونده بر زندگی کارآگاهان، خانوادهها و قربانیان میگذارد نیز اهمیت دارد. به همین دلیل، بهترین آثار این ژانر حتی پس از پایان معما نیز در ذهن مخاطب باقی میمانند و به دلیل لحن، شخصیتها و نگاهشان به مفهوم جنایت، بارها مورد بحث قرار گرفتهاند.
حالا در سال ۲۰۲۶، یکی از تازهترین فیلمهای آمریکایی با محوریت پرونده یک قاتل سریالی، یعنی مرد نجواگر، منتشر شده و توجه گستردهای به خود جلب کرده است. این فیلم به کارگردانی جیمز اشکرافت و با بازی رابرت دنیرو، میشل موناهن، آدام اسکات، مایکل کیتون و همیش لینکلیتر ساخته شده و اقتباسی از رمان پرفروش نجواگر نوشته الکس نورث است. نکته جالب اینجاست که برادران روسو از طریق شرکت آگبو، حقوق اقتباس سینمایی این رمان را در سال ۲۰۱۸، تقریباً یک سال پیش از انتشار کتاب، خریداری کرده بودند. نتفلیکس نیز در ادامه به پروژه پیوست و فیلم سرانجام در ۲۸ اوت ۲۰۲۶ منتشر شد. داستان مرد نجواگر در سال ۲۰۲۶ و شهر گَرِتون آغاز میشود؛ جایی که کارآگاه آماندا بک هنگام جستوجو برای یافتن کودکی گمشده به نام نیل اسپنسر، جسد پسربچهای را پیدا میکند که پیراهنی دور سرش پیچیده شده است. صحنه قتل به شیوه کار فرانک کارتر، قاتل زنجیرهای معروف به «مرد نجواگر»، شباهت دارد؛ قاتلی که در دهه ۱۹۹۰ پسران را میکشت و پیش از قتل برای قربانیانش نجوا میکرد و پیامهایی برای عذاب دادن خانوادههای آنها ضبط میکرد. آماندا برای تحقیق درباره پرونده سراغ پیتر ویلیس، کارآگاه بازنشستهای میرود که زمانی فرانک را دستگیر کرده بود. همزمان، تام کندی، رماننویسی که به تازگی همسرش را از دست داده، همراه پسر خردسالش جیک به گَرِتون نقل مکان میکند. جیک یک دوست خیالی دارد و یک شب در حالی که شعر «مرد نجواگر» را تکرار میکند، دستی را میبیند که از دریچه نامهها وارد خانه شده است. کمی بعد تام مردی را در زیرزمین خانه میبیند و پس از ربوده شدن جیک، برای کمک گرفتن به پدر میانسالش، یعنی همان کارآگاه پیتر ویلیس، مراجعه میکند.
یکی از مهمترین ویژگیهای مرد نجواگر، ترکیب داستان یک قاتل سریالی با یک درام خانوادگی است. فیلم در کنار تحقیقات پلیسی و فضای دلهرهآور، رابطه میان تام و پسرش و همچنین گذشته پیچیده تام و پیتر را در مرکز روایت قرار میدهد. همین مسئله باعث شده داستان تنها درباره کشف هویت قاتل نباشد و موضوعاتی مانند فقدان، رابطه والد و فرزند و زخمهای بهجامانده از گذشته نیز در آن اهمیت پیدا کنند. منتقدان به فضای وهمآلود و دلهرهآور، ریتم حسابشده و ایجاد حس مداوم تهدید در طول فیلم اشاره کردهاند و اجرای بازیگران نیز از مهمترین نقاط قوت اثر دانسته شده است. رابطههای خانوادگی و حضور بازیگران قدرتمندی مانند رابرت دنیرو، آدام اسکات، میشل موناهن و مایکل کیتون، به فیلم وزن بیشتری دادهاند؛ به ویژه حضور رابرت دنیرو و مایکل کیتون از جذابترین عناصر فیلم برای مخاطبان بوده است. دنیرو نقش پیتر ویلیس، کارآگاه بازنشستهای را بازی میکند که سالها قبل پرونده مرد نجواگر را حل کرده و حالا برای نجات نوهاش دوباره با همان کابوس قدیمی روبهرو میشود. کیتون نیز در نقش فرانک کارتر، قاتل اصلی پرونده، حضوری متفاوت و به شدت کنترلشده دارد.
موفقیت مرد نجواگر البته به واکنش منتقدان محدود نمانده و فیلم از نظر میزان تماشا در نتفلیکس نیز عملکرد بسیار قدرتمندی داشته است. فیلم در نخستین هفته انتشار خود ۲۳.۲ میلیون بازدید ثبت کرد و در هفته دوم با رشدی قابل توجه به ۳۳.۴ میلیون بازدید رسید و در صدر فهرست فیلمهای انگلیسیزبان نتفلیکس قرار گرفت. این رقم در هفته بعد به ۱۲.۷ میلیون بازدید رسید و فیلم همچنان در میان آثار پربیننده این پلتفرم باقی مانده است. یکی دیگر از دلایل کنجکاوی درباره مرد نجواگر، سابقه ادبی آن است. رمان الکس نورث در سال ۲۰۱۹ منتشر شد و پیش از انتشار رسمی کتاب، برادران روسو حقوق اقتباس آن را خریداری کرده بودند؛ موضوعی که از همان ابتدا نشان میداد پروژه ظرفیت تبدیل شدن به یک فیلم بزرگ جنایی را دارد. اضافه شدن جیمز اشکرافت به عنوان کارگردان و سپس حضور مجموعهای از بازیگران شناختهشده، این کنجکاوی را بیشتر کرد. در نهایت، استقبال از مرد نجواگر را میتوان نتیجه ترکیب همان عناصری دانست که سالهاست فیلمهای جنایی با مرکزیت قاتل سریالی را محبوب کردهاند: یک پرونده قدیمی و مرموز، کودکی ربودهشده، قاتلی که سایهاش از گذشته تا زمان حال کشیده شده، سرنخهایی که بهتدریج کنار یکدیگر قرار میگیرند و شخصیتهایی که خودشان نیز با گذشته حلنشدهشان مواجهاند. در کنار این عناصر، اقتباس از رمان الکس نورث، فضای دلهرهآور فیلم و حضور بازیگرانی چون رابرت دنیرو و مایکل کیتون باعث شده مرد نجواگر بتواند هم برای علاقمندان قدیمی ژانر جنایی جذاب باشد و هم به یکی از آثار پربیننده نتفلیکس در سال ۲۰۲۶ تبدیل شود.
شما هماکنون میتوانید فیلم جنایی و درام مرد نجواگر را با دوبله اختصاصی در نماوا تماشا کنید.
