حیوانات (Animals) تازه‌ترین فیلم بن افلک (Ben Affleck)، از آن پروژه‌هایی است که روی کاغذ دقیقاً در قلمروی آشنای او قرار می‌گیرد: یک تریلر جنایی، سیاست، خانواده‌ای ثروتمند، بحرانی که ناگهان همه‌چیز را به هم می‌ریزد و شخصیت‌هایی که زیر فشار مجبور می‌شوند چهره واقعی‌شان را نشان دهند.
افلک این بار فقط مقابل دوربین نیست؛ کارگردانی، بازی در نقش اصلی و بخشی از نگارش فیلمنامه را هم بر عهده داشته است. فیلم از ۱۷ مهر ۱۴۰۵ هم‌زمان در تعدادی از سینماها و نتفلیکس منتشر شده و کری واشینگتن (Kerry Washington)، جیلیان اندرسون (Gillian Anderson)، استیون یئون (Steven Yeun)، لوئیس خراردو مندس (Luis Gerardo Méndez) و آدریانا پاز (Adriana Paz) در کنار افلک بازی می‌کنند.
یک تماس تلفنی و فروپاشی یک زندگی بینقص
مارک کیمبال با بازی بن افلک، نامزد شهرداری لس‌آنجلس است؛ سیاستمداری موفق که زندگی خانوادگی و حرفه‌ای‌اش از بیرون تقریباً بینقص به نظر می‌رسد. اما یک تماس تلفنی کافی است تا تمام این تصویر فرو بریزد: پسر مارک و همسرش ابیگیل، با بازی کری واشینگتن، ربوده شده و آدم‌ربایان پول می‌خواهند.
مشکل فقط پیدا کردن پول نیست. بخش زیادی از سرمایه خانواده درگیر کارزار انتخاباتی شده و هر تصمیم تازه، می‌تواند چیزی از گذشته یا زندگی خصوصی آن‌ها را آشکار کند. بنابراین «حیوانات» خیلی زود از یک داستان ساده آدم‌ربایی فاصله می‌گیرد و به این سؤال می‌رسد که آدم‌ها برای حفظ خانواده، موقعیت اجتماعی و تصویری که از خودشان ساخته‌اند، حاضرند تا کجا پیش بروند.
خود افلک هم ایده اصلی فیلم را به همین موضوع گره زده است: اینکه بحران، نقاب آدم‌ها را کنار می‌زند و نشان می‌دهد قطب‌نمای اخلاقی‌شان واقعاً تا کجا دوام می‌آورد. او حیوانات را بیش از آنکه فقط داستانی درباره آدم‌ربایی بداند، قصه‌ای «درباره فاصله میان آن چیزی که وانمود می‌کنیم هستیم و آن چیزی که هنگام خطر واقعاً از آب درمی‌آییم» توصیف کرده است.
بن افلک دوباره در قلمرویی آشنا
برای کسی که کارنامه کارگردانی افلک را دنبال کرده، انتخاب چنین داستانی چندان غافلگیرکننده نیست.
او فعالیتش به‌عنوان کارگردان را با عزیز از دست رفته (Gone Baby Gone) آغاز کرد؛ یک درام جنایی درباره ناپدید شدن یک کودک و تصمیم اخلاقی دشواری که پاسخ ساده‌ای ندارد. بعد با شهر (The Town) توانایی‌اش در ساخت تریلرهای جنایی پرتعلیق را تثبیت کرد و با آرگو (Argo) به بزرگ‌ترین موفقیت دوران کارگردانی‌اش رسید؛ فیلمی که اسکار بهترین فیلم را به دست آورد. حتی هوا (Air)، با وجود فاصله ظاهری‌اش با این آثار، نشان می‌داد افلک همچنان به داستان‌هایی علاقه دارد که شخصیت‌ها در آن مجبورند زیر فشار پول، قدرت و جاه‌طلبی تصمیم بگیرند.
حیوانات در بسیاری از این مؤلفه‌ها ادامه همان مسیر است، اما این بار لس‌آنجلس جای بوستون فیلم‌های اولیه او را گرفته و سیاست هم مستقیماً وارد معادله شده است.
فیلمی که یک بار تقریباً ساخته نشد
مسیر رسیدن حیوانات به پرده هم به‌اندازه خود فیلم پیچیده بوده است.
زمانی که پروژه در سال ۲۰۲۴ معرفی شد، قرار بود افلک فقط کارگردانی کند و مت دیمون (Matt Damon) نقش اصلی را بازی کند. اما تولید متوقف شد و در فاصله ایجاد شده، دیمون به پروژه اودیسه (The Odyssey) ساخته کریستوفر نولان (Christopher Nolan) پیوست. وقتی حیوانات دوباره زنده شد، افلک خودش نقش اصلی را برعهده گرفت.
ماجرا فقط به برنامه بازیگران محدود نمی‌‌‌‌‌‌شد. افلک مدتی قبل از فیلم‌‌‌‌‌برداری متوجه شد پروژه‌ای دیگر با موضوعی نزدیک در حال تولید است و همین مسئله باعث شد مدتی روند ساخت حیوانات متوقف شود.
او بعدتر به پروژه برگشت و فیلمنامه را به شکل قابل‌توجهی تغییر داد. به گفته خودش، نسخه اولیه بیشتر یک تریلر آدم‌ربایی سرراست بود، در حالی که نسخه نهایی بیشتر روی ازدواج، اخلاق، هویت عمومی و خاکستری بودن شخصیت‌ها متمرکز شد.
واکنش منتقدان؛ موفقیت در نتفلیکس، اختلاف در نقدها
استقبال منتقدان از حیوانات به‌اندازه ترکیب بازیگران و سابقه افلک امیدوارکننده نبوده است. فیلم در حال حاضر در روتن تومیتوز، امتیاز پایینی از منتقدان گرفته، اما در مقابل، انتشار آن در نتفلیکس خیلی زود توجه مخاطبان را جلب کرده و فیلم به جمع عناوین پربیننده این سرویس رسیده است.
بخش مهمی از نقدهای منفی متوجه فیلمنامه است. برخی منتقدان معتقدند بازنویسی‌های متعدد باعث شده انسجام فرمی، شخصیت‌پردازی و توزیع تنش در فیلم آسیب ببینند. در مقابل، بعضی نقدها نگاه مهربان‌تری دارند و فیلم را یک تریلر عامه‌پسند، سریع و سرگرم‌کننده می‌دانند که شاید اثر بزرگ بعدی افلک نباشد، اما مهارت او در ساخت سینمای ژانری را حفظ کرده است.
همین اختلاف واکنش‌ها شاید موقعیت حیوانات را بهتر توضیح دهد: فیلمی با مواد اولیه جذاب، از بازیگران شناخته‌شده تا بحران سیاسی و خانوادگی، که برای بعضی منتقدان به اندازه ظرفیتش عمیق نشده اما برای مخاطبی که به دنبال یک تریلر پرستاره و پرپیچ‌وخم است، همچنان می‌تواند جذاب باشد.
آیا در بحران، همه به حیوان تبدیل می‌شوند؟
عنوان حیوانات در نهایت بیشتر از آنکه به یک شخصیت خاص اشاره کند، به ایده مرکزی فیلم برمی‌گردد.
آدم‌ها تا زمانی که زندگی طبق انتظار پیش می‌رود می‌توانند درباره اخلاق، قانون و اصول حرف بزنند؛ اما وقتی چیزی که بیشترین اهمیت را برایشان دارد تهدید شود، چه چیزی از این اصول باقی می‌ماند؟
افلک این پرسش را وسط خانواده‌ای قرار داده که پول، قدرت و ارتباطات زیادی دارد، اما ناگهان متوجه می‌شود هیچ‌کدام از آن‌ها نمی‌تواند امنیت را تضمین کند.
حیوانات شاید بازگشت بینقص بن افلک به روزهای شهر و آرگو نباشد، اما همچنان پروژه‌ای است که دقیقاً به دغدغه‌ای آشنا در کارنامه او برمی‌گردد: وقتی یک انسان در گوشه رینگ قرار می‌گیرد، واقعاً چه کسی از آب درمی‌آید؟
فیلم حیوانات (Animals) را هم‌اکنون می‌توانید با زیرنویس فارسی در نماوا تماشا کنید.
