یک نوامبرِ (۱۱ اردیبهشت) هزار و نهصد و سی‌پنج در نیویورک؛ بچه‌ای به دنیا آمد؛ که هیچ بعید نیست که از همون ثانیه اول با یه لباس (سرهمی) چند سایز گشادتر از سایز خودش، عینک بزرگ، دست‌های آویزون، غوز ابلهانه شونه‌هاش، پدر و مادر خود را شگفت‌زده کرده باشه و همچنین نه‌تنها بعید نیست که صد درصد محتمل به نظر می رسه؛ با پرحرفی بی‌وقفه همه دکترها و پرستارهای دور خودش رو عاصی کرده باشه. تصور کنید وودی آلن در یک اِشل کوچک چقدر می‌تونه خنده‌دار باشه.
این بچه که امروز شمع ۸۱ رو فوت می‌کنه و وارد دهه نهم زندگی‌اش میشه؛ اتفاقاً به خاطر همون حرف زدن‌های بی‌وقفه و لکنت‌های تکراری‌اش؛ به خاطر ابلهانه راه رفتن و قوز کردن و تکون دادن دست‌های بی‌قواره‌اش و از همه مهم‌تر به خاطر قصه‌هایی که تعریف کرده، به خاطر روابط انسانی که ترسیم کرده و به خاطر نوع نگاه خاصش به روند زندگی، به گردن خیلی‌ها حق داره؛ کم نیستند کسانی که عشق به سینماشون با دیدن فیلم‌های وودی آلن شروع‌شده باشه. اغراق نیست که بگیم آلن با ساخت نزدیک به پنجاه فیلم که خیلی از اون‌ها شاهکار‌های تکرارناشدنی هستند تاریخ سینما رو به قبل و بعد از خودش تقسیم کرده باشه؛ شاهکارهایی که هرکدام از مناظر مختلف در پدید آمدن این چیزی که امروز ما از سینما می‌شناسیم نقش داشته‌اند؛ از اوایل دهه شصت که او فعالیت هنری‌اش را با استند‌آپ کمدی آغاز کرد تا تولد سینمای آلنی در دهه هفتاد و در ادامه فیلم‌های تلخ گزنده و روانکاوانه دهه هشتادش تا به امروز او بی‌وقفه بیش از پنج دهه است که با ساخت سالی یک فیلم ما رو هم شبیه همان پرستاران و پزشکان بیمارستان کوچک شرق نیویورک شگفت‌زده کرده است.

woody-allen-01-1این هفته به‌بهانه تولد این فیلم‌ساز دوست‌داشتنی و به احترام خیل انبوه طرفدارانش در ایران پیشنهاد هفتگی نماوا را به‌صورت اختصاصی به تماشای فیلم‌های مهم او اختصاص می‌دهیم؛ پنج پیشنهاد از پنج دهه فیلم‌سازی او:
پیشنهاد اول: دهه ۱۹۶۰
انتخاب یک فیلم از دوره اول کاری آلن کار سخت و پیچیده‌ای نیست، کمدی‌هایی که او در این دوره بیشتر در مقام بازیگر در آن‌ها حضور دارد به‌هیچ‌عنوان با فیلم‌های بعدی‌اش قابل‌مقایسه نیستند، آلن هنوز خام و نا آشنا با دستور زبان سینمایی است و شوخی‌هایش بیشتر به درد اجراهای زنده و یا استندآپ کمدی می‌خورد. در میان همه‌کارها‌ی دهه شصتی او «پول رو بردارد و فرار کن» Take the Money and Run از بهترین انتخاب‌هاست.
اگر تصمیم گرفتید این آخرین فیلم دهه شصت آلن رو برای تعطیلاتتون انتخاب کنید؛ قول بدین صحنه مصاحبه دوربین مستند گونه فیلم با پدر مادر ورجیل دزد داستان که خود وودی آلن آن را اجرا می‌کند رو، چندین بار بزنید عقب و باز دوباره ببنید. صحنه‌ای که پدر مادر این خلاف‌کار ناهنجار برای پوشاندن هویت خود و به خاطر ترس از آبرو ماسک‌هایی احمقانه به‌صورت زده‌اند.

mr-and-mrs-starkwellپیشنهاد دوم دهه ۱۹۷۰
برخلاف دهه ۱۹۶۰؛ انتخاب فقط یک فیلم از دهه ۱۹۷۰ برای خاطره بازی با این دوره از فیلم‌سازی آلن و داشتن یک عصر بارونی جذابِ تعطیل سخت‌ترین کار دنیا است. «دوباره بنواز سام» Play It Again, Sam  فیلمی به کارگردانی هربرت راس بر اساس نمایشنامه‌ای از خود وودی آلن یکی از خاطره‌انگیزترین فیلم‌های هفتادی اوست. فیلمی که زوج فراموش‌نشدنی کیتون – آلن در آن تثبیت می‌شوند و بازی فرامتنی با فیلم «کازابلانکا» و همفری بوگارت در آن، هر فیلم خوره‌ای رو از پا در می‌آورد؛ اما با احترام به شاهکار سیاه‌سفید انتهای این دهه یعنی فیلم «منهتن» Manhattan با فیلم‌برداری قابل تدریس گوردن ویلیس؛ برای یک جمعه پائیزی «آنی هال» Annie Hall بهترین گزینه است؛ فیلمی که برای آلن سِیلی از نامزدی و البته جوایز پنجاهمین جوایز اسکار را به ارمغان آورد، مراسمی که به خاطر یکشنبه بودنش و تلاقی با اجرای آلن و گروه موسیقی معروفش، او بی‌خیال رفتن به جشن و دریافت مجسمه‌های طلایی‌اش شد. (اگر یک فیلم‌ساز نیویورکری این ژست رو نداشته باشه کی داشته باشه؟)

anniehall_082pyxurzپیشنهاد سوم: دهه ۱۹۸۰
به قول عباس کیارستمی: فقط احمق‌ها نمی‌گن اشتباه کردیم.
هرچه این نوشته داره جلوتر می‌ره و به انتها نزدیک می‌شه کار انتخاب سخت‌تر و سخت‌تر می‌شه؛ چطور از بین فیلم‌های بی‌نظیر برگمانی دهه هشتادی آلن شبیه «زنی دیگر» Another Woman و «جنایت جنهه» Crimes and Misdemeanors و کمدی‌های روانکاوانه‌اش شبیه «زلیگ» Zelig و «هانا و خواهرانش» Hannah and Her Sisters و البته خرواری شاهکار دیگر، باید یکی را انتخاب کرد؟ به هر حال خودکرده را تدبیر نیست باید زودتر از این حرف‌ها فکرش رو می‌کردم!
«رز ارغوانی قاهره» The Purple Rose of Cairo فیلمی که این بار آلن فقط در پشت دوربین در مقام نویسنده و کارگردان در آن حضور دارد و داستان: یک زن شکست‌خورده در زندگی زناشویی را تعریف می‌کند که برای فراموش کردن مشکلات بی‌شمار زندگی‌اش به سالن تاریک سینما پناه می‌برد و بارها و بارها یک فیلم را می‌بینید. تا جایی که یک‌بار در راستای منطق فانتزی آلنی فیلم، این زن از پرده عبور می‌کند و وارد فیلم در حال اکران می‌شود و دلداده قهرمان فیلم نمایش داده‌شده در فیلم اصلی می‌گردد. حتی اگر در تعطیلات پیش رو فرصت تماشای این شاهکار دوست‌داشتنی را پیدا نکردید به هر حال در اولین فرصت دم‌به‌دم تخیل آلن در این فیلم بدید و از یک داستان شاه و پریان تلخ، نهایت حظ رو ببرید.

2408410twfus4tppg706ocvbnpw1pz5p_vno74zqtb2vwkhgligqx42jufh34ahevoxe_vtqsfsb87axitqexcn3ac3qپیشنهاد چهارم: دهه ۱۹۹۰
بی‌هیچ گفتگویی اگر قرار باشد یک فیلم از فیلم‌های دهه نودی آلن را برای دیدن در این روزها پیشنهاد بدهم؛ با احترام به فیلم «ساختار‌شکنی هری» Deconstructing Harry؛ فیلم «شوهران و زنان» Husbands and Wives را ‌به شما توصیه می‌کنم. پیش از دیدن این فیلم بدانید خطر دعوا و جروبحث جدی که در اول با یک سری جملات آرام و متمدنانه و البته گزنده شروع می‌شه، در انتهای فیلم، بین مخاطبین زن و مرد، بشدت موجود است. بهتر است یک زوج در کنار هم و هم‌زمان این کمدی تلخ مستند گونه آلن رو نبینند‌ یا دست‌کم بعد از آن از قضاوت تحلیل رفتار کاراکترهای داستان فیلم به‌ جد پرهیز کنند. جمعه‌تون رو خراب نکنید. اصلاً بی‌خیال شین، تو این هوای پاییزی برین بیرون یه عصرانه سبک بخورین و اصلاً وودی آلن رو  فراموش کنید.

husbands-and-wivesپیشنهاد آخر: دهه ۲۰۰۰ تا به امروز
اجازه بدین به‌عنوان جایزه برای به اتمام رساندن این مقاله که از خط اولش اشتباه بود نوشتنش؛ به خاطر اجبار به انتخاب ۵ فیلم از بین ۵۰ فیلم؛ در این قسمت دو فیلم از دهه دوصفر را به شما پیشنهاد بدم: از «امتیاز نهایی» Match Point  و «نیمه‌شب در پاریس» Midnight in Paris  و «پایان ‌هالیوودی» Hollywood Ending  بگذریم که در ایران یک سری عاشق سینه‌چاک جدی دارند؛ پیشنهاد ما به شما با احترام بی حد حصر به جادوی قصه گویی آلن در  فیلم «ملیندا و ملیندا» Melinda and Melinda؛ دو فیلم «جاسمین غمگین» Blue Jasmine و آخرین فیلم اکران شده آلن «کافه سوسایتی» Café Society است. اولی یک فیلم بسیار جدی با پایانی تلخ که در آن کیت بلانشت تعریفی دیگری از بازیگری را ارائه می‌دهد و دومی؛ فیلمی نوستالو‌ژیک در ستایش گذشته با بازسازی عصر طلایی هالیوود در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰.

امیدوارم تعطیلات خیلی باحال آلنی را سپری کنید خودتون رو برای یک هفته آروم، شلوغ، موفق و یا افتضاح و داغون آماده کنید کی چی می‌دونه!15-blue-jasmine-surrounded-by-ginger-chili-his-friend-date-for-jasmine

 

به این مطلب امتیاز دهید
این پست را به اشتراک بگذارید