حالا که رسماً جشنواره فجر شروع‌شده و ما هم تقریباً مهم‌ترین و هیجان‌انگیزترین فیلم‌های جشنواره فجر سی و پنجم را در چندین مقاله مفصل بررسی کرده‌ایم، وقتش رسیده برویم سراغ فیلم اولی‌ها. هرکس که اخبار سینمایی را دنبال کند و حتی لزوماً یک فیلم باز حرفه‌ای هم نباشد می‌داند که جشنواره فجر سال‌های گذشته به‌ویژه جشنواره سی و چهارم در تسخیر بی‌چون‌وچرای جوانان و فیلم اولی‌ها بود. منظور از فیلم اولی البته این نیست که فیلم‌سازی برای اولین باری فیلم می‌سازد. اکثر این فیلم‌سازان جوان سال‌ها در عرصه‌های مختلف سینما فعالیت داشتند و فیلم‌های کوتاه متعددی ساخته‌اند، اما اولین فیلم بلند سینمایی‌شان در جشنواره به نمایش درآمده است. مهم‌ترین پدیده‌های جشنواره سال گذشته، محمدحسین مهدویان و سعید روستایی بودند. مهدویان بعد از «ایستاده در غبار» و روایت جذاب و متفاوتش، این بار با فیلم داستانی «ماجرای نیمروز» به جشنواره بازگشته و روستایی هم بعد از موفقیت چشمگیر «ابد و یک روز» امسال با فیلم‌نامه «سد معبر» که خودش دومین فیلم یک فیلم اولی موفق یعنی محسن قرایی است به جشنواره فجر سی و پنجم می‌آید؛ اما جشنواره امسال تفاوتی با جشنواره‌های سال‌های گذشته دارد و آن ادغام بخش نگاهی نو با سودای سیمرغ است؛ یعنی فیلم اولی‌ها باید با سایر فیلم‌ها به رقابت بپردازند و در قسمت جداگانه‌ای داوری نخواهند شد. این موضوع همان‌قدر که کار را سخت می‌کند می‌تواند هیجان‌انگیز هم باشد. رقابت فیلم‌سازانی چون کیمیایی و جیرانی و جوزانی با جوانان تازه‌نفس مطمئناً جالب خواهند بود، مخصوصاً که جوانان و فیلم اولی‌ها در جشنواره امسال هم با مجموع نه فیلم حضور پررنگی دارند. گرچه در این شمارش اسامی فیلم‌های بخش غیررقابتی لحاظ نشده‌اند. در بخش چشم‌انداز سینمای ایران، فیلم‌های «آباجان» ساخته رحمان سیف آزاد، «اشنوگل» ساخته علی سلیمانی و هادی حاجتمند، «ایستگاه اتمسفر» ساخته مهدی جعفری، «بن‌بست وثوق» ساخته حمید کاویانی، «خانه دیگری» ساخته بهنوش صادقی و «دریاچه ماهی» ساخته مریم دوستی فیلم‌هایی هستند که اولین اثر بلند سینمایی فیلم‌سازشان محسوب می‌شوند. این تعداد فیلم اول در یک جشنواره که بخش جدایی برای رقابت آن‌ها هم در نظر نگرفته است نشان از رشد و پیشرفت فیلم‌سازان جوان دارد که با توجه به جشنواره‌های گذشته تشویق و ترغیب شده‌اند که پا به میدان بگذارند.
گفتیم در جشنواره امسال نه فیلم اول در قسمت سودای سیمرغ با سایر آثار رقابت می‌کنند که به بررسی آن‌ها می‌پردازیم. ازآنجایی‌که قبل از تماشای فیلم قضاوت راجع به فضا و نوع روایت داستان امکان‌پذیر نیست و این فیلم‌سازان هم سابقه سینمایی دیگری ندارند که بتوان بر مبنای آن دنیای سینمایی و فکری این جوانان را بررسی کرد، فقط به معرفی اجمالی فیلم اکتفا می‌کنیم.
۱- بیست‌ویک روز بعد
خلاصه داستان فیلم: همیشه همین جوریه! آخرین بار هوا ابر شد. باد گرفت. درختا داشتن از جا کنده می‌شدن. اونقدر بارون شدید شد که سیل شهرو گرفته بود. پرنده‌ها دور و بر لونه هاشون جیغ می‌کشیدن. یکی از بچه‌ها قسم می‌خورد خودش دیده خورشید یکی دوبار نورش کم و زیاد شده…!
فیلمی با بازی ساره بیات و حمیدرضا آذرنگ و مهدی قربانی، نوجوان دوست‌داشتنی فیلم ابد و یک روز که ملودرامی اجتماعی به کارگردانی و نویسندگی حمیدرضا خردمندان است که داستان زندگی نوجوانی است که در راستای جامه عمل پوشاندن به آرزوهای پدرش با موانع و چالش‌های بسیاری روبرو می‌شود.

۲- ویلایی‌ها
خلاصه داستان فیلم: «ویلایی‌ها» قصه خانواده‌های فرمانده‌هان سپاه و ارتش در سال ۱۳۶۵ است. عزیز زن ۵۰ ساله‌ای است که همراه نوه‌هایش وارد مجموعه ویلاها می‌شود. الیاس نیز راننده بسیجی است که هر وقت وارد مجموعه می‌شود همه نگران این می‌شوند که شاید خبر شهادت یکی از فرمانده هان را بدهد. پس از مدتی سیما که عروس عزیز است از تهران می‌آید تا بچه‌های خود را به خارج از کشور ببرد.
ویلایی‌ها اولین تجربه منیر قیدی بعد از سال‌ها فعالیت درزمینهٔ منشی‌گری صحنه و دستیاری فیلم خیلی دور، خیلی نزدیک، در ژانر دفاع مقدس با بازی طناز طباطبایی، پریناز ایزدیار و ثریا قاسمی است. از نکات قابل‌توجه ویلایی‌ها می‌توان به حضور ایزدیار و طباطبایی برای اولین بار در مقابل هم اشاره کرد. دو بازیگری که در جشنواره فجر سال گذشته برای تصاحب سیمرغ به رقابت پرداختند و درنهایت ایزدیار پیروز شد. علی شادمان، دیگر بازیگر«ویلایی‌ها» که بیشتر برای ایفای نقشش در فیلم «م مثل مادر» می‌شناسیمش هم در این فیلم حضور دارد. «ویلایی‌ها» روایتی از زندگی همسران فرمانده‌هان جنگ در دوران دفاع مقدس است و یک پرداخت منحصربه‌فرد می‌تواند آن را به اثری متفاوت و دیدنی تبدیل کند.
۳- مادری
خلاصه داستان فیلم: داستان «مادری» درباره زندگی دو خواهر است که به‌تنهایی در شهر یزد با یکدیگر زندگی می‌کنند؛ با این تفاوت که یکی عشق‌ خود را رها کرده و دیگر عشقش او را رها کرده است.
«مادری» به نویسندگی و کارگردانی رقیه توکلی جز معدود فیلم‌های حاضر در جشنواره فجر و به‌کلی سینمای ایران است که در خارج از تهران فیلم‌برداری شده است. رقیه توکلی که سابقه ساخت چندین فیلم کوتاه و مستند و دریافت جوایز معتبر بین‌المللی و داخلی را در کارنامه دارد، برای ساخت«مادری» به زادگاهش، شهر یزد رفته است و از نماهای بکر و زیبای این شهر به‌عنوان لوکیشن اصلی فیلم استفاده کرده است. هانیه و توسلی و نازنین بیاتی به‌عنوان شخصیت‌های اصلی در فیلم حضور دارند. نازنین بیاتی که بعد از اولین حضورش در فیلم «دربند» شهبازی به یک چهره شناخته‌شده تبدیل‌شده است و تاکنون موفق به دریافت سیمرغ نشده است می‌تواند یکی از بخت‌های امسال جشنواره باشد.
۴- آذر
خلاصه داستان فیلم: ادامه زندگی بهای سنگینی دارد.
فیلمی به کارگردانی محمد حمزه‌ای و نویسندگی احسان بیگلری و پریسا هاشمی که سال گذشته با فیلم تحسین‌شده برادرم خسرو از پدیده‌های جشنواره فجر به‌حساب می‌آمدند. نیکی کریمی که تاکنون تجربه ساخت چند فیلم را در کارنامه هنری‌اش ثبت کرده است اما این بار به‌عنوان تهیه‌کننده و بازیگر اصلی یک فیلم اولی در جشنواره فجر سی و پنجم حضور دارد. گفته می‌شود «آذر» یکی از متفاوت‌ترین نقش‌آفرینی‌های نیکی کریمی است که در نقش یک پیک موتوری ظاهرشده است و برای ایفای این نقش چندین ماه به تمرین موتورسواری پرداخته است. از دیگر بازیگران «آذر» می‌توان به هومن سیدی و حمیدرضا آذرنگ در کنار فرید سجاد حسینی و شیرین آقارضا کاشی که در «فروشنده» فرهادی هم حضور داشتند اشاره کرد. به نظر می‌رسد «آذر» به بررسی معضلات و سختی‌های زندگی زنانه در جامعه پرحرف و حدیث ایرانی می‌پردازد.
۵- ایتالیا ایتالیا
خلاصه داستان فیلم: من دوستت دارم و این به تو هیچ ربطی نداره.
کاوه صباغ زاده که از یک خانواده هنری می‌آید و سال‌ها در کنار مهدی صباغ زاده به دستیاری کارگردان مشغول بوده است برای ساخت اولین فیلم بلندش به دنبال اقتباسی از داستانی از جومپا لاهیری رفته است. فیلمی کمدی، فانتزی و موزیکال که گفته می‌شود ۳۰ درصد فیلم به‌صورت موزیکال است. همچنین حضور تعدادی از افراد پشت‌صحنه سینما ازجمله رضا سخایی و جهانگیر میرشکاری به‌عنوان بازیگر در ایتالیا از دیگر نکات جالب‌توجه فیلم است. مهدی صباغ زاده که با فیلم خانه کاغذی متقاضی حضور در جشنواره فجر بود به دلیل آنچه عوامل فیلم ازجمله تینا پاکروان، موضوع خط قرمزی فیلم عنوان کرده‌اند از رقابت در جشنواره بازماند اما به‌عنوان تهیه‌کننده «ایتالیا ایتالیا» در جشنواره سی‌وپنج حضور خواهد داشت.

۶- چراغ‌های ناتمام
خلاصه داستان فیلم: آیا تا حالا شده فکر کنین یه چیزی دور و برتون درست نیست و ندونین اون چیه؟ بین هزار هزار نفر آدم راه برین اما تنهای تنها باشین… روزا پشت سر هم بگذرن و شما کاری از دستتون برنیاد… فکر کنین سر جاتون نیستین اما ندونین چطوری باید برسین به اون جایی که دلتون می خواد… هیچکس نباشه که با یه جمله بهتون قوت قلب بده…
مصطفی سلطانی بعد از سال‌ها تجربه در سمت مدیریت تولید و برنامه‌ریزی، با اولین فیلم بلند سینمایی‌اش به جشنواره فجر می‌آید. مجید صالحی و شقایق فراهانی بازیگران اصلی چراغ‌های ناتمام هستند. «چراغ‌های ناتمام» روایت نویسنده‌ای پایبند به اخلاقیات است که به دنبال موضوعی مناسب می‌گردد. نقش‌آفرینی مجید صالحی در این فیلم می‌تواند از نکته‌های جالب‌توجه چراغ‌های ناتمام باشد. صالحی که او را بیشتر به‌عنوان یک بازیگر طنز می‌شناسیم آخرین حضور جدی‌اش بر پرده سینما به فیلم «استراحت مطلق» عبدالرضا کاهانی مربوط می‌شود که از جهان‌بینی و نگرش ویژه کاهانی مستثنا نبود و درنتیجه نقش صالحی هم در میان فضای انتقادی فیلم رگه‌هایی از طنز داشت. پس به نظر می‌رسد چراغ‌های ناتمام اولین تجربه مجید صالحی در ایفای یک نقش کاملاً جدی است. شاید اتفاقی که برای سعید آقاخانی در فیلم «خداحافظی طولانی» فرزاد مؤتمن رخ داد امسال برای صالحی رخ دهد و برخلاف اکثر پیش‌بینی‌ها سیمرغ بلورین را کسب کند.
۷- شماره ۱۷ سهیلا
خلاصه داستان فیلم: داستان دختری میان‌سال است که زمان ازدواج او به تأخیر افتاده و با توجه به مشکل ژنتیکی که دارد در تلاش است که هر چه سریع‌تر ازدواج کند تا بچه‌دار شود.
فیلمی به کارگردانی محمود غفاری که در عالم سینما با فیلم‌های کوتاه و مستندش، نام شناخته‌شده‌ای است. غفاری برای اولین تجربه داستانی بلند سینمایی‌اش به سراغ معضلات اجتماعی رفته است. «شماره ۱۷ سهیلا» درباره بحران میان‌سالی و مشکلات ازدواج دختران در سنین بالا ساخته‌شده است. علیرغم اینکه خانواده داوودنژادها امسال با فیلم فراری در جشنواره حضور دارند اما زهرا داوود نژاد که بسیار هم کم‌کار است امسال با ایفای نقش اصلی فیلم غفاری در مقابل بابک حمیدیان و مهرداد صدیقیان در جشنواره حضور دارد. شنیده می‌شود که «شماره ۱۷ سهیلا» ازجمله فیلم‌هایی است که بارأی بالای داوران به بخش رقابتی راه‌یافته است.
۸- تابستان داغ
خلاصه فیلم: نسرین که هنگام طلاق نمی‌تواند دختر شش‌ساله‌اش را از شوهرش بگیرد زندگی‌اش را جمع می‌کند و بی‌اطلاع شوهر به گوشه‌ای از شهرپناه می‌برد.
«تابستان داغ» فیلمی ساخته ابراهیم ایرج زاد است که پس از سال‌ها فعالیت درزمینه ساخت فیلم کوتاه، با تقدیم اولین اثر بلند سینمایی‌اش به عباس کیارستمی، به جشنواره سی و پنجم فجر می‌آید. فیلمی با بازی پریناز ایزدیار و علی مصفا و همچنین صابر ابر و مینا ساداتی که بازیگرانش را به چالش کشیده و اکثراً در نقش‌های متفاوتی ظاهرشده‌اند. البته این مورد به نظر می‌رسد در مورد ایزدیار خیلی صدق نکند. هر دو حضور وی در جشنواره سی‌وپنج در فیلم اولی‌هاست و در هر دو به نظر می‌رسد کاراکترهایی شبیه آنچه در «ابد و یک روز» از او دیده‌ایم را ایفا کرده است. «تابستان داغ» فیلمی با رویکردی انتقادی به مسائل اجتماعی، احتمالاً یکی از مهم‌ترین فیلم‌های جشنواره فجر امسال است.
۹- انزوا
خلاصه داستان فیلم: زهره درراه منزل احساس می‌کند کسی او را تعقیب می‌کند. او فرار کرده و همین عامل باعث می‌شود تا او در یک سانحه‌ی تصادف فوت کند. پرویز همسر زهره بعد از ۶ سال، برای اولین بار، با ضمانت رئیس زندان به مدت ۷۲ ساعت به مرخصی می‌رود تا زهره را دفن کرده و در مراسمش شرکت کند؛ اما او دغدغه‌اش چیز دیگری است.
مرتضی علی عباس میرزایی از کارگردانان فعال و خوش‌ذوق انجمن سینماگران جوان، بعد از ساخت چندین فیلم کوتاه اولین فیلم بلندش را به‌صورت مستقل جلوی دوربین برده است. وی اظهار داشته نگارش و بازنویسی فیلم‌نامه زمان زیادی وقت برده است و از نکات مثبت و قوی فیلم، فیلم‌نامه آن است. فیلم روایتی است داستانی باریشه‌های انتقادی درباره قضاوت. تمام بازیگران فیلم با گریم‌های متفاوت و در نقش‌های متفاوت در فیلم ظاهرشده‌اند. بهنوش بختیاری که سال گذشته برای حضور در نقشی متفاوت در فیلم من، ساخته سهیل بیرقی کاندید دریافت سیمرغ بلورین بود در کنار اندیشه فولادوند، شقایق فراهانی، لیندا کیانی، امیرعلی دانایی و جمشید هاشم‌پور در «انزوا» به ایفای نقش می‌پردازد.
حضور این تعداد فیلم اولی با همکاری بازیگران و عوامل حرفه‌ای سینما مسلماً خبر خوبی است. این فیلم‌سازان جوان که درزمینه ساخت فیلم کوتاه توانسته‌اند هنر و توانایی خود را نشان دهند، حاکی از آن است که تحت تأثیر جریانات غالب بر سینما قرار نمی‌گیرند و رویکرد و جهان‌بینی منحصر به خودشان را در فیلم‌هایشان انعکاس می‌دهند. در این صورت این هم‌نشینی جوانان و صاحب سبکان، می‌تواند یک جشنواره پربار و هنری را رقم بزند. باید امیدوار بود آنچه در جشنواره گذشته چه در عرصه تولید آثار و محتوا اتفاق افتاد و چه در عرصه انتخاب و داوری، امسال هم تکرار شود. بی‌شک رشد و پویایی نسل جوان فیلم‌ساز یک کشور، آینده هنری و سینمایی آن را تضمین می‌کند.

به این مطلب امتیاز دهید
این پست را به اشتراک بگذارید