دوران چهارساله وزارت برای علی جنتی به پایان نرسید. گزینه دولت روحانی برای پست وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سه سال در این مسند قرار داشت و دوران سه‌ساله پرفرازونشیب او با ترمیم کابینه خاتمه پیدا کرد؛ اما علی جنتی، فرزند آیت‌الله جنتی روحانی معروف و دبیر شورای نگهبان که ازلحاظ سیاسی همیشه به آیت‌الله هاشمی رفسنجانی نزدیک بوده است، در حوزه کاری خود و معاونت‌های مختلف از کتاب و موسیقی گرفته تا سینما و تئاتر و هنرهای تجسمی چه عملکردی داشت؟ آیا وزیری موفق و میانه‌رو بود یا منفعل و کم‌تاثیر؟

سینما
وزیر در حوزه سینما دکتر حجت‌الله ایوبی را به معاونتش برگزید که پیش‌ازاین عهده‌دار مسئولیت‌های فرهنگی در فرانسه بود. مهم‌ترین کار دولت در حوزه سینما تأسیس گروه هنروتجربه و نیز تأسیس مدرسه ملی سینما بود و مهم‌ترین اتفاق حوزه سینما در این سه سال افزایش تعداد مخاطبان و فروش بیشتر فیلم‌ها.
پیش از همه این‌ها البته دولت جدید تصمیمات دولت قبلی را لغو کرد و به‌عنوان‌مثال خانه سینما را یک‌بار دیگر گشود و برخلاف دولت قبل عزم و اراده‌ای برای بستن یک تشکل صنفی و تبدیل آن به نهادی دولتی یا سرسپرده دولت نداشت. تشکیل گروه هنروتجربه هم به یکی از مشکلات قدیمی حوزه سینما یعنی انبوه فیلم‌های اکران نشده می‌توانست پایان دهد و راهی برای دیده شدن فیلم‌های هنری با مخاطب خاص پدید بیاورد که بعد از قدرت گرفتن تهیه‌کننده‌ها و سینما دارها و مناسبات بازار در دوران دولت اصلاحات، راهی به سالن‌های سینما پیدا نکرده بودند. این بار دولت یارانه‌ها را از بخش تولید به بخش نمایش و پخش منتقل می‌کرد و سیاست تولید فیلم‌های فاخر ادامه پیدا نکرد.

57353618تأسیس مدرسه ملی سینما اما از اقدامات بحث‌برانگیز این دولت بود. در شرایطی که چهار دانشکده سینمایی و انبوهی آموزشگاه‌های خصوصی عملاً با تورم فارغ‌التحصیلان روبرو هستند، حالا دولت هم وارد امر آموزش شد و در عمل از اصغر فرهادی و سایر ستارگانی که قرار بود وارد آموزش نسل جوانی از سینماگران شوند خبری نشد.
وزارت ارشاد اما در زمینه دو فیلم مطرح «خانه پدری» کیانوش عیاری و «رستاخیز» احمدرضا درویش نتوانست از مجوزی که داده دفاع کند و این دو فیلم یکی پایین کشیده شد و دیگری اصلاً موفق به اکران نشد.

eradatmandnazaninbaharehtinaactress1

فیلم ارادتمند؛ نازنین، بهاره، تینا

از آن بدتر با بالا گرفتن انتقادات به فیلم «۵۰ کیلو آلبالو» وزیر اعلام کرد دادن مجوز نمایش به این فیلم یک اشتباه بوده و او بابت این اشتباه عذرخواهی می‌کند. امری که باعث شد مانی حقیقی کارگردان فیلم با انتشار نامه‌ای بنویسد اعضای شورا بارها این فیلم را دیده‌اند و اصلاحیه داده‌اند و دولتی که نمی‌تواند از مجوز اکرانش پشتیبانی کند بهتر است مرحله اخذ مجوز را از میان بردارد. داستان «۵۰ کیلو آلبالو» از مهم‌ترین دلایل نارضایتی «همه» از علی جنتی بود.

0_0_50kilooalbaloo9

موسیقی
حوزه موسیقی پاشنه آشیل دوران وزارت علی جنتی شد. آنچه در پایان باعث نارضایتی رئیس‌جمهور از وزیر و در جهت عکس، نارضایتی ائمه جمعه و مذهبیان از او شد، غائله کنسرت‌ها و لغو کنسرت‌ها بود.
در دوساله اول عمر دولت، در دادن مجوزهای آلبوم و کنسرت تسریع شد اما در سال سوم نیروی جناح مخالف بیش‌ازپیش مصروف لغو کنسرت‌هایی شد که به‌طور رسمی از وزارت ارشاد مجوز گرفته بودند.
دریکی دو سال اول دولت پای مجوزهای کنسرت‌هایش در شهرستان‌ها ایستاد و در اهواز و یزد حاضر به پذیرفتن فشارها برای لغو کنسرت نشد، در قم اعتراض شد و عکس‌هایی از اجرای موسیقی و دست دادن یک زن و مرد و حجاب شرکت‌کنندگان در کنسرتی در این شهر (که البته بعد مشخص شد اجرای موسیقی در بیرون از شهر بوده و زن و مردی که باهم دست داده بودند زن و شوهر بودند) در فضای مجازی دست‌به‌دست شد و در همه حال علی جنتی راهی جز عقب‌نشینی انتخاب نکرد. راهی که باعث نارضایتی رئیس‌جمهور شد و در فضای مجازی نارضایتی به‌جایی رسید که کاربران بعد از جدی شدن استعفای جنتی نوشتند: «به یک وزیر ارشاد جهت امضای حکم لغو کنسرت نیازمندیم»!

23249تئاتر
در حوزه تئاتر مهم‌ترین اقدام دولت روحانی و معاونت تئاتر وزارت ارشاد، رفتن به سمت گسترش فضاهای اجرای نمایش بود که بخشی از پروژه کلی تئاتر خصوصی‌تر و دور شدن تئاتر از تکیه به دولت بود. اتفاقی که معایب و محسنات خاص خودش را دارد. طرفدارانی پروپاقرص و البته مخالفینی سرسخت در بین خود اهالی تئاتر دارد.
وزارت فرهنگ و ارشاد در این دوره دادن مجوز برای تأسیس سالن‌های نمایش خصوصی را بسیار راحت‌تر از پیش کرد. سالن‌های اجرای تئاتر که تا چند سال قبل منحصر به تماشاخانه ایرانشهر و تئاتر شهر و سالن‌های وابسته به آن بودند، حالا در حدی افزایش پیداکرده‌اند که حتی مخاطبین جدی تئاتر هم‌اسم خیلی از این سالن‌ها را نشنیده‌اند؛ اما رفتن به سمت تئاتر خصوصی هم معایب خودش را دارد. تئاتر در همه‌جای دنیا (شاید به‌استثنای مورد خاص تئاتر برادوی نیویورک) وابسته به کمک‌های فرهنگی دولتی است. تئاتر خصوصی باید از ناحیه بلیت‌فروشی یا تبلیغات کسب درآمد کند و برای فروختن بلیت‌های بیشتر گاهی به دام عامه‌پسندی می‌افتد. اتفاقی که شاید مهم‌ترین تغییر درصحنه تئاتر کشور در این سه سال بود و البته این روند از چند سال قبل شروع شد.
در حوزه تئاتر هم هنرمندان از حمله‌های دلواپسان فرهنگ ایمن نبودند؛ اما در معرض دید نبودن تئاتر (برخلاف سینما و موسیقی) و حمایت بیشتر دولت از هنرمندان، وضعی متفاوت ساخت. اجرای نمایش «دل سگ» محمد یعقوبی که در آن مقنعه سر سگ نمایش شده بود با مشکل روبرو شد و نمایش «تانگوی تخم‌مرغ داغ» هفت روز متوقف شد اما دولت توانست از جنجال بیشتر پیرامون آن جلوگیری کند.

115691_1863083176_1000_666

نمایش: تانگوی تخم‌مرغ داغ

کتاب
دورترین معاونت وزارت ارشاد نسبت به خط فکری دولت، بعد از سه سال موفق‌ترین حوزه وزارت ارشاد از آب درآمد. رضا صالحی که به نزدیکی به خط فکری اصولگرایان شهرت داشت بسیاری از مشکلات حوزه کتاب و سخت‌گیری‌ها را با کمترین سروصدا حل کرد. گرچه او هم (حتماً از ترس واکنش مخالفان فرهنگی دولت و بولتن‌نویس‌ها) به دانه‌درشت‌ها دست نزد و مثلاً «کلنل» محمود دولت‌آبادی همچنان مجوز نگرفت.
از اقدامات صالحی در حوزه کتاب، تفویض ممیزی‌ها به کارشناسان همان حوزه بود. شاید باورش سخت باشد اما در دولت‌های قبل گاهی دانشجویان ریاضی برای چاپ شدن یا نشدن رمانی تصمیم می‌گرفتند. در حوزه کتاب دولت کمترین تغییر را داشت. خود علی جنتی در مصاحبه‌ای با روزنامه شرق عنوان کرد به ممیزی اعتقاد دارد و صالحی هم در ابتدای مسئولیت گفته معاونش مبنی بر این‌که ممنوع‌القلمی وجود ندارد را تکذیب کرد و گفت واقعاً فهرستی به این شکل وجود دارد؛ اما بااین‌وجود حوزه کتاب که معمولاً پر حاشیه‌ترین معاونت ارشاد بود با کمترین سروصدا کتاب‌های ممنوع و به مشکل خورده بسیاری را روانه بازار کرد و مجوز نشر چشمه را یک‌بار دیگر به جریان انداخت.

20140915104700-mahmoud_dolat_abadi_20110610_1662862538مطبوعات / هنرهای تجسمی
مطبوعات و هنرهای تجسمی دو حوزه بسیار کم‌تاثیر در دوران سه‌ساله وزارت علی جنتی بودند. در دولت اعتدال عزم راسخی برای تحول در زمینه مطبوعات وجود نداشت و ریسک سیاسی فعال کردن این عرصه را دولت نپذیرفت. همچنان روزنامه‌هایی کم‌جان به کار خود ادامه دادند، روزنامه‌هایی مثل قانون توقیف شدند، بعضی مثل «صدا» از ترس توقیف خودشان انتشار را متوقف کردند و وزارتخانه حتی نتوانست «یا لثارات…» را به دلیل توهین لغو مجوز کند.

در حوزه هنرهای تجسمی اما مهم‌ترین رویه دادن مجوزهای بیشتر و راحت‌تر به گالری‌ها بود. گرچه خبرنگاران حوزه فرهنگ و هنر انتقادات زیادی به مدیران این حوزه در زمینه فعالیت‌های اقتصادی دارند و حتی هنرمندان تحصنی روبروی موزه هنرهای معاصر در اعتراض به زمزمه‌های خصوصی‌سازی موزه برگزار کردند اما گسترش کمی گالری‌ها در این سه سال خبر مثبتی بود.

364bef57-d380-44d4-a1e7-d13feeedeb09_cx0_cy2_cw0_w987_r1_s_r1

به این مطلب امتیاز دهید
این پست را به اشتراک بگذارید